Er is geen vaste kostprijs en geen vast rendement. Wat dat voor de norm betekent

De overheid gaat bepalen hoeveel winst je met kinderopvang mag maken. Daar staat veel over op onze site, verspreid over een tiental artikelen. Dit stuk zet het op één plek naast elkaar: wat vaststaat, wat nog openligt en waarom één getal voor iedereen lastig is.

Wat al vaststaat

Onder de DAEB mag je over een periode van vijf jaar niet meer ontvangen dan je nettokosten plus een redelijke winst (artikel 2.32 van het wetsvoorstel). Kom je erboven, dan is er sprake van overcompensatie en moet dat terug.

Welke kosten meetellen, wordt niet genormeerd: alle kosten die redelijkerwijs samenhangen met de opvang tellen mee, en dan gaat het om je eigen kosten (memorie van toelichting, p. 114–115). Je eigen kostprijs is dus het vertrekpunt.

Wat de politiek wil

Minister Aartsen zei in het commissiedebat van 25 juni 2026: "Om investeringen te doen, heb je rendement nodig." Hij wil "het liefst van de sector zelf" horen hoe men komt tot "een fatsoenlijke kostprijs en rendementsberekening". Wat hij precies zei, lees je in onze samenvatting van het commissiedebat. Wat de Kamer vraagt, staat hieronder.

Wat nog openligt

De hoogte van de redelijke winst. Die staat nog nergens. De Raad van State noemt in zijn advies geen norm. Wel vraagt hij op welk niveau de nettokosten en de redelijke winst worden berekend. Wat dat betekent, lees je in onze analyse van het advies.

De getallen die rondgaan. Het ministerie van Financiën schreef in mei 2025 dat het denkt aan een maximale winst van 5%. Het Waarborgfonds noemt vanuit zijn borgstellingsfunctie 3 tot 5 procent voldoende, en volgens hetzelfde sectorrapport ligt de bancaire financieringsnorm op minimaal 10 procent. Het Europese vrijstellingsbesluit gaat uit van een rendement op kapitaal van 3,67%. De regering wil daar in hoogte en grondslag van afwijken, en noemt rendement op omzet als mogelijkheid. Dat is een richting, geen besluit.

Wat de Kamer vraagt. Op 13 oktober nam de Tweede Kamer de motie-Ceulemans aan (89 voor, 61 tegen): de regering moet voldoende ruime kaders hanteren voor de redelijke winst. Op 30 oktober stelde de commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid 121 vragen over de Kamerbrief van 21 september. De lijst staat op de site van de Tweede Kamer. Veel gaan over de redelijke winst, de gegevens achter de scenario’s van EY-Parthenon en een overgangsregeling. Een vraag naar de kostprijs per opvanguur zelf zit er niet bij.

De analyse van EY-Parthenon. Die loopt nog. De resultaten worden eind 2026 verwacht.

Waarop de norm moet rusten. De Kamer wil weten op welke empirische gegevens de scenario’s zijn gebaseerd, hoeveel organisaties daarin zitten en hoe representatief die zijn (vraag 72), en welke gegevens over investeringen en rendementen werkelijk zijn verzameld (vraag 87). Het zijn vragen over gegevens uit de sector zelf. Een breed, actueel beeld per organisatie ligt er nog niet.

Waarom één getal niet voor iedereen past

Kostprijs is geen vaste grootheid. Twee organisaties met dezelfde opvang kunnen een verschillende kostprijs per uur hebben. Wie weinig overhead heeft, heeft een lagere kostprijs. Daarom maakt het uit waarover een percentage wordt berekend: over kapitaal of over omzet. Een kinderopvangorganisatie heeft vaak weinig eigen kapitaal, dus hetzelfde percentage levert op omzet een heel ander bedrag op.

Hetzelfde geldt voor rendement. De overheid rekent in haar eigen cijfers met 2 procent. Dat is het gemiddelde over 2023 van ruim 150 organisaties; over 2024 kwam hetzelfde sectorrapport op 3,5 procent. Een gemiddelde zegt niets over jouw organisatie.

Wat een organisatie gemiddeld verdient, is bovendien iets anders dan wat ze nodig heeft. Je rendement moet investeringen kunnen dragen, aflossing, een buffer en, bij een eenmanszaak of vof, ook je eigen inkomen. Een gemiddeld gerealiseerd rendement is dus niet hetzelfde als een rendement dat nodig is.

Wat ondernemers zelf zeggen

In een korte peiling, die liep van 13 tot en met 29 oktober 2026, gaven 74 bezoekers aan in welke klasse hun rendement ligt. Dit is geen onderzoek. Het zijn eigen inschattingen, de groep is niet representatief en de vraag noemde geen jaar en geen definitie van rendement. Het laat wel zien hoe ver de uitkomsten uit elkaar liggen.

Bron: peiling KDV Online, 13 tot en met 29 oktober 2026, 74 deelnemers. Eigen inschattingen van bezoekers; geen jaar en geen definitie van rendement opgegeven. Door afronding telt het aandeel niet op tot 100%.

Tot en met 5 procent zit 42% van de deelnemers (31 van de 74), boven 5 procent 58%. Bijna een derde (31%) zit op verlies of tussen 0 en 2 procent. En 39% zit boven 10 procent.

Wat dit niet laat zien, is welk rendement redelijk is. Een meting laat zien hoe de sector ervoor staat. Om te bepalen wat redelijk is, moet je die cijfers combineren met risico, kapitaalkosten, investeringsbehoefte en scenario’s. Het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 levert het eerste deel: een breed beeld van kostprijs per opvanguur en rendement, per organisatie.

Zo lees je verder

• Wie de norm bepaalt, en waarover: Wie bepaalt straks hoeveel winst je mag maken, en waarover?
• Hoe de toets op overcompensatie werkt: Wat gebeurt er als je meer verdient dan straks is toegestaan?
• Waar de 3 tot 5 procent vandaan komt: Drie tot vijf procent
• Wat een gezonde onderneming nodig heeft: Hoeveel rendement heb je nodig om gezond te ondernemen?
• 2 procent of 5 procent: De overheid rekent met 2 procent en biedt 5
• Wat de Kamer wil weten: De Kamer wil ruimte voor winst. Maar waar is de norm?
• Hoe je je kostprijs bepaalt: Kostprijs en redelijk rendement (Grip+)

Wat dit voor jou betekent

Wat een norm voor jou betekent, hangt af van je eigen kostprijs en je eigen rendement. Het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 brengt die voor de sector in beeld, uit echte jaarcijfers. Wat dat betekent voor de cijfers die nog ontbreken, lees je in Waarom de kinderopvang zelf haar cijfers moet laten zien.