Wettelijke basis publieke financiering kinderopvang

Dit dossier bundelt de officiële stukken die richting geven aan de invoering van publieke financiering van kinderopvang per 1 januari 2029. De wetgeving is in ontwikkeling: per document staan datum, status en fase vermeld. Waar het kan, scheiden we wat juridisch vaststaat van wat nog voorstel of open is.

Laatst bijgewerkt: 12 juli 2026.

Overzicht huidige status

Beoogde ingangsdatum stelsel: 1 januari 2029
Systeemrichting (voorstel): directe financiering aan houders in plaats van kinderopvangtoeslag aan ouders
Voorgestelde juridische grondslag: aanwijzing van kinderopvang als Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB)
Bewindspersoon: minister Aartsen (Werk en Participatie), met staatssecretaris Eerenberg (Financiën)
Huidige fase: het wetsvoorstel ligt voor advies bij de Raad van State. Daarna volgt behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. Minister Aartsen gaf in het commissiedebat van 25 juni 2026 aan dat die behandeling vóór 1 januari 2028 afgerond moet zijn om de beoogde invoering per 1 januari 2029 haalbaar te houden.

Wat staat vast, wat is voorstel en wat is open?

Een kabinetskeuze is pas vast als de wet is aangenomen. Tot die tijd onderscheiden we drie niveaus.

Vast (geldend recht en kaders)

• Tot de invoering blijft het huidige stelsel met kinderopvangtoeslag van kracht.
• De arbeidseis (koppeling met gewerkte uren) blijft gehandhaafd tot 2029; dit is op 7 april 2026 door de Tweede Kamer bekrachtigd.
• Het Europese DAEB-vrijstellingsbesluit is op 8 januari 2026 in werking getreden (controle op overcompensatie van eens per 3 naar eens per 5 jaar; registerplicht vanaf 2028). Dit is EU-kader, geen nationale beleidskeuze.

Voorstel (kabinetskoers, nog niet aangenomen)

• Afschaffing van de kinderopvangtoeslag en directe financiering aan kindercentra en gastouderbureaus.
• Een hoge, inkomensonafhankelijke vergoeding (richtbeeld: circa 96% van de maximumuurprijs).
• De DAEB-aanwijzing als juridische route om het staatssteunrisico af te dekken.

Open (nog onbeslist of betwist)

• Of er überhaupt sprake is van staatssteun en of de DAEB-route nodig en rechtmatig is — hierover lopen de juridische analyses uiteen (zie hierna).
• De normering van een redelijke winst / redelijk rendement. Het kabinet heeft in Kamerstuk 31322, nr. K aangekondigd hiervoor nog nader onderzoek te laten doen door een onafhankelijk extern bureau; deze norm ligt dus nog niet vast.
• De toepassing van de Wet normering topinkomens (WNT) op de hele sector. Uit ambtelijke stukken in het Woo-dossier blijkt dat het ministerie hiervoor in september 2025 instemming aan BZK heeft gevraagd, die op dat moment nog niet was verleend. De sector bestrijdt de maatregel juridisch. De WNT is geen Europese DAEB-eis maar een zelfstandige nationale keuze, die apart op proportionaliteit moet worden verantwoord — zie De WNT: waarom het kabinet de hele kinderopvang eronder wil brengen.
• De detailregels voor kostentoerekening en verantwoording op houderniveau, en de scheiding DAEB / niet-DAEB.
• De nadere uitwerking via AMvB en ministeriële regeling.
• De arbeidseis ná 2029 (bewust opengelaten).
• De uitwerking van deze open punten wil het kabinet samen met de sector vormgeven; die invullingsgesprekken met de minister moeten echter nog beginnen. De brancheverenigingen BK en BVOK trokken zich in mei 2026 terug uit het voorbereidende adviestraject met SZW en beschouwen de DAEB nadrukkelijk niet als een gegeven — zij blijven wel met de minister in gesprek.
• In het commissiedebat van 25 juni 2026 zegde de minister toe vóór 1 september 2026 een brief te sturen met een overzicht van afgewogen en afgevallen alternatieven voor het stelsel, en daarbij aan te geven of de arbeidseis eerder dan via het wetsvoorstel kan worden aangepast.