De overheid rekent met 2 procent en biedt 5. Wat verdien jij werkelijk?

In haar eigen cijfers gaat de overheid uit van een gemiddeld rendement van 2 procent in de kinderopvang. De norm die ze overweegt, ligt op maximaal 5 procent. Daar hoort een belofte bij: ruimte om te investeren in extra plaatsen.

Van 2 naar 5 procent: dat lijkt ruimhartig. Of het dat ook is, hangt af van één vraag die nog niemand kan beantwoorden. Hoeveel rendement maken jij en de branche werkelijk?

2 procent: het getal van de overheid

In een stuk van 4 maart 2025, openbaar gemaakt na een Woo-verzoek, schrijft het ministerie: “In 2023 behaalde de meerderheid van de organisaties dit rendement niet. Het gemiddelde lag dat jaar op 2 procent.”

Dat getal komt uit het Sectorrapport van het Waarborgfonds. Het is een gemiddelde van ruim 150 organisaties, samen ongeveer de helft van de kindplaatsen. En het is verouderd: over 2024 kwam hetzelfde rapport al op 3,5 procent.

5 procent: de ruimte die de overheid biedt

In een nota van mei 2025 schrijft het ministerie van Financiën: “Wij denken nu aan een maximale winst van 5%.” In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel schrijft de regering dat ze bij de hoogte van de redelijke winst rekening wil houden met investeringen in kwaliteit en capaciteit, en met de groei van het aanbod.

Die groei rekent de overheid zelf al in. In de kengetallen bij de begroting raamt ze tot 2031 bijna 22 procent meer opvanguren, bij de bso zelfs 30 procent. Daarbij staat: “In de raming is aangenomen dat het aanbod grotendeels meegroeit met de oploop van de vraag naar kinderopvang.”

Op papier klopt het verhaal: de sector verdient 2 procent, de overheid biedt tot 5 procent, en daarmee kan de sector groeien.

Waarom het minder ruim is dan het lijkt

Een gemiddelde zegt weinig over jou

Hetzelfde sectorrapport laat over 2024 een grote spreiding zien. 13,3 procent van de organisaties maakte verlies, 35,2 procent zat tussen 0 en 3 procent, 44,8 procent tussen 3 en 10 procent en 6,7 procent erboven. Organisaties met minder dan € 5 miljoen omzet kwamen gemiddeld op 4,4 procent, eenmanszaken en vof's op 7,4 procent, met het loon van de ondernemer al als kosten meegeteld. Een grens van 5 procent raakt dus niet het gemiddelde. Hij raakt de organisaties die nu het meest overhouden.

Een bank vraagt het dubbele

Wie uitbreidt, heeft meestal een bank nodig. Volgens hetzelfde rapport vraagt een bank een solvabiliteit van minimaal 20 procent en een rendement van minimaal 10 procent van de omzet. In 2024 voldeed 5,7 procent van de organisaties aan allebei. 72,4 procent had wel een gezonde balans, maar te weinig rendement.

De regering noemt rendement op de omzet “uitlegbaar”. Dat is dezelfde maatstaf als die van de bank. Een norm van 5 procent ligt zo op de helft van wat een bank vraagt. En de groei die de overheid verwacht, moet voor een groot deel van ondernemers komen: van de kindplaatsen die sinds 2021 zijn bijgekomen, staat twee derde op naam van een bv of een zelfstandig ondernemer.

Andere bronnen, andere getallen

Het CBS komt over 2024 op een rendement rond de 11 procent. Het CBS rekent anders: kleine bedrijven telt het via hun belastingaangifte, en bij eenmanszaken en vof's zit het loon van de ondernemer in de winst. Dezelfde sector, hetzelfde jaar: 3,5 procent bij het Waarborgfonds, rond de 11 procent bij het CBS. Welk getal dichter bij de werkelijkheid ligt, weet niemand.

De vraag die eerst beantwoord moet worden

Of 5 procent ruimte geeft of juist knelt, hangt af van wat organisaties werkelijk verdienen: per soort opvang, per rechtsvorm en met het loon van de ondernemer apart. Vastgesteld is nog niets. Hoogte en grondslag van de norm komen in een algemene maatregel van bestuur, na een investerings- en impactanalyse. Die analyse verdient actuele cijfers, niet die van 2023.

Waar de 3 tot 5 procent vandaan komt en wie er nu al boven zit, lees je in Drie tot vijf procent. Wat een gezonde organisatie nodig heeft, lees je in Hoeveel rendement heb je nodig om gezond te ondernemen?

De vraag voor jou

Weet jij wat je verdient, gemeten zoals de regering het “uitlegbaar” noemt: je resultaat ten opzichte van je omzet? Ligt dat onder of boven de 5 procent? En is het genoeg voor wat je richting 2029 van plan bent? De positiescan helpt je op weg.