Wie bepaalt straks hoeveel winst je mag maken, en waarover?

Onder de DAEB mag je over vijf jaar niet meer ontvangen dan je nettokosten plus een redelijke winst (artikel 2.32 van het wetsvoorstel). Hoeveel dat is, staat nog nergens. Wel staat in de versie die naar de Raad van State ging hoe de regering die vraag wil beantwoorden. En daar zit meer nieuws in dan je zou denken.

De Europese norm: rendement op kapitaal

Het Europese vrijstellingsbesluit, waarop de DAEB-regels rusten, gaat uit van een redelijke winst van 3,67% rendement op kapitaal. Lidstaten mogen daar onderbouwd van afwijken, in hoogte en in grondslag, als die norm niet past bij de sector (memorie van toelichting, p. 115).

Wat de regering van plan is

De regering is voornemens om zowel de hoogte als de grondslag aan te passen. Ze geeft daarvoor drie redenen (p. 115):

• de vergoeding voor ondernemerschap moet bijdragen aan innovatie en aan investeringen in kwaliteit en capaciteit;
• het aanbod moet in het nieuwe stelsel kunnen groeien;
• kinderopvang is een concurrerende sector die vooral arbeidsintensief is en niet kapitaalintensief.

Om die laatste reden noemt de regering een andere grondslag, bijvoorbeeld rendement op omzet, uitlegbaar. Dat is geen besluit, maar wel een richting.

Waarom de grondslag zoveel uitmaakt

Een kinderopvangorganisatie heeft vaak weinig eigen kapitaal: het pand wordt gehuurd, en de grootste kostenpost is personeel. Een percentage op een klein kapitaal is een klein bedrag. Een percentage op de omzet is voor dezelfde organisatie een heel ander bedrag. De keuze voor de grondslag bepaalt dus minstens zoveel als de hoogte van het percentage.

Wie het bepaalt, en wanneer

In de tweede helft van 2026 wordt een investerings- en impactanalyse van de DAEB uitgevoerd, waarin de grondslag en de hoogte aan bod komen. De sector wordt via een klankbordgroep betrokken (p. 115). Volgens de Kamerbrief van 21 september 2026 voert EY-Parthenon die analyse uit en worden de uitkomsten eind 2026 verwacht.

Daarna legt de regering de hoogte en de berekeningswijze vast in een algemene maatregel van bestuur. Die kan per opvangsoort verschillen (artikel 2.32, lid 5).

Het ambtelijke werkgetal: 5 procent

In de stukken circuleert wel een getal. In twee nota’s van het ministerie van Financiën uit mei en juni 2025, openbaar gemaakt via de Woo, staat: “Wij denken nu aan een norm van 5%.” Dat getal is gebaseerd op de sectorrapporten van het Waarborgfonds Kinderopvang, dat een rendement van 3 tot 5 procent passend vindt ter versterking van de financiële positie.

Het Waarborgfonds rekent die rentabiliteit als resultaat ten opzichte van de omzet. Samen met wat de memorie van toelichting zegt, is de richting dus rendement op omzet, met 5 procent als ambtelijk werkgetal. Vastgesteld is nog niets: het wetsvoorstel noemt geen percentage.

Waarom echte cijfers nu tellen

Een norm voor de hele sector vraagt om een goed beeld van wat organisaties nu verdienen, wat ze nodig hebben om te investeren, en hoe dat verschilt tussen klein en groot, en tussen stichting en onderneming. Hoe beter dat beeld, hoe beter de norm aansluit op de praktijk.

Een werkgetal van 5 procent op basis van een borgstellingsnorm is geen meting. De overheid gaat uit van een gemiddeld rendement van 2 procent, gemeten over 2023. Grote beslissingen rusten zo op verouderde cijfers; het Waarborgfonds kwam over 2024 al op 3,5 procent. Daarom meet het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 met jaarcijfers over 2024, 2025 en 2026 wat organisaties werkelijk verdienen, in dezelfde grootheid.