Kostprijs en rendement verschillen sterk per organisatie

De overheid gaat bepalen hoeveel winst je met kinderopvang mag maken. Daar staat veel over op onze site, verspreid over een tiental artikelen. Dit stuk zet het op één plek naast elkaar: wat vaststaat, wat nog openligt en waarom één getal voor iedereen lastig is.

Wat al vaststaat

Onder de DAEB mag je over een periode van vijf jaar niet meer ontvangen dan je nettokosten plus een redelijke winst (artikel 2.32 van het wetsvoorstel). Kom je erboven, dan is er sprake van overcompensatie en moet dat terug.

Welke kosten meetellen, wordt niet genormeerd: alle kosten die redelijkerwijs samenhangen met de opvang tellen mee, en dan gaat het om je eigen kosten (memorie van toelichting, p. 114–115). Je eigen kostprijs is dus het vertrekpunt.

Wat de politiek wil

Minister Aartsen zei in het commissiedebat van 25 juni 2026: "Om investeringen te doen, heb je rendement nodig." Hij wil "het liefst van de sector zelf" horen hoe men komt tot "een fatsoenlijke kostprijs en rendementsberekening". Wat hij precies zei, lees je in onze samenvatting van het commissiedebat. Wat de Kamer vraagt, staat hieronder.

Wat nog openligt

De hoogte van de redelijke winst. Die staat nog nergens. De Raad van State noemt in zijn advies geen norm. Wel vraagt hij op welk niveau de nettokosten en de redelijke winst worden berekend. Wat dat betekent, lees je in onze analyse van het advies.

De getallen die rondgaan. Het ministerie van Financiën schreef in mei 2025 dat het denkt aan een maximale winst van 5%. Het Waarborgfonds noemt vanuit zijn borgstellingsfunctie 3 tot 5 procent voldoende, en volgens hetzelfde sectorrapport ligt de bancaire financieringsnorm op minimaal 10 procent. Het Europese vrijstellingsbesluit gaat uit van een rendement op kapitaal van 3,67%. De regering wil daar in hoogte en grondslag van afwijken, en noemt rendement op omzet als mogelijkheid. Dat is een richting, geen besluit.

Wat de Kamer vraagt. Op 13 oktober nam de Tweede Kamer de motie-Ceulemans aan (89 voor, 61 tegen): de regering moet voldoende ruime kaders hanteren voor de redelijke winst. Op 30 oktober stelde de commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid 121 vragen over de Kamerbrief van 21 september. De lijst staat op de site van de Tweede Kamer. Veel gaan over de redelijke winst, de gegevens achter de scenario’s van EY-Parthenon en een overgangsregeling. Een vraag naar de kostprijs per opvanguur zelf zit er niet bij.

De analyse van EY-Parthenon. Die loopt nog. De resultaten worden eind 2026 verwacht.

Waarop de norm moet rusten. De Kamer wil weten op welke empirische gegevens de scenario’s zijn gebaseerd, hoeveel organisaties daarin zitten en hoe representatief die zijn (vraag 72), en welke gegevens over investeringen en rendementen werkelijk zijn verzameld (vraag 87). Het zijn vragen over gegevens uit de sector zelf. Een breed, actueel beeld per organisatie ligt er nog niet.

Waarom één getal niet voor iedereen past

Kostprijs is geen vaste grootheid. Twee organisaties met dezelfde opvang kunnen een verschillende kostprijs per uur hebben. Wie een lage overhead heeft, heeft ook een lagere kostprijs. Ondernemerschap wordt op deze manier beloond.

We combineren het onderzoek ook met de tarieven van 2026. Op dit moment kennen we de tarieven van ongeveer 85% van alle kindplaatsen. Daarmee kunnen we verbanden leggen.

Hetzelfde geldt voor rendement. De overheid rekent in haar eigen cijfers met 2 procent. Dat is het gemiddelde over 2023 van ruim 150 organisaties; over 2024 kwam hetzelfde sectorrapport op 3,5 procent. Een gemiddelde zegt niets over jouw organisatie.

Wat een organisatie gemiddeld verdient, is bovendien iets anders dan wat ze nodig heeft. Je rendement moet investeringen kunnen dragen, aflossing, een buffer en, bij een eenmanszaak of vof, ook je eigen inkomen. Een gemiddeld gerealiseerd rendement is dus niet hetzelfde als een rendement dat nodig is.

Wat ondernemers zelf zeggen

In een korte peiling gaven 74 organisaties aan wat hun huidige rendement in 2026 is. Het is een peiling: we kunnen er geen conclusies uit trekken, behalve dat de rendementen heel divers zijn. Ze lopen van verlies tot hoge winstpercentages.

Bron: peiling KDV Online, 13 tot en met 29 oktober 2026, 74 deelnemers. Eigen opgave van het huidige rendement in 2026, niet gecontroleerd en niet representatief.

Er bestaat niet één gemiddelde kinderopvangorganisatie. Ruim 1 op de 8 organisaties (12%) maakt verlies. 3 op de 10 (30%) halen 0 tot 5 procent rendement. Ruim 3 op de 5 (58%) halen meer dan 5 procent, en 39% zelfs meer dan 10 procent.

Wat dit niet laat zien, is welk rendement redelijk is. Een meting laat zien hoe de sector ervoor staat. Om te bepalen wat redelijk is, moet je die cijfers combineren met risico, kapitaalkosten, investeringsbehoefte en scenario’s. Het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 levert het eerste deel: een breed beeld van kostprijs per opvanguur en rendement, per organisatie.

Zo lees je verder

• Wie de norm bepaalt, en waarover
• Hoe de toets op overcompensatie werkt
• Waar de 3 tot 5 procent vandaan komt
• Wat een gezonde onderneming nodig heeft
• 2 procent of 5 procent
• Wat de Kamer wil weten
• Hoe je je kostprijs bepaalt (Grip+)

Wat dit voor jou betekent

Wat een norm voor jou betekent, hangt af van je eigen kostprijs en je eigen rendement. Het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 brengt die voor de sector in beeld, uit echte jaarcijfers. Lees wat dat betekent voor de cijfers die nog ontbreken.