De politiek vraagt om cijfers die nog niemand heeft
Minister, kabinet en Kamer willen een financieel gezonde kinderopvang. Hoeveel rendement daarvoor nodig is, verschilt per organisatie. Welke cijfers er liggen, wat ontbreekt en wat het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 oplevert.
Wat kost een kinderopvang? Welk rendement maak je? De politiek weet het niet. Jij wel.
Er ligt geen sectorbreed beeld, en de cijfers die er zijn zijn niet actueel. Het zijn gemiddelden, richtgetallen en onderzoek over de boekjaren 2021 tot en met 2024. En hoeveel je straks mag verdienen, de redelijke winst, wordt later bij AMvB vastgesteld, na een analyse van EY-Parthenon waarvan de resultaten eind 2026 worden verwacht. Het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 opent daarom op maandag 16 november om 10:00 uur. Meedoen kan tot maandag 7 december, 12:00 uur.
Wat de politiek wil
Minister Aartsen zei in het commissiedebat van 25 juni 2026: "Om investeringen te doen, heb je rendement nodig." Hij wil "het liefst van de sector zelf" horen hoe men komt tot "een fatsoenlijke kostprijs en rendementsberekening". Op 13 oktober nam de Tweede Kamer de motie-Ceulemans aan (89 voor, 61 tegen): voldoende ruime kaders voor de redelijke winst. Wat de minister precies zei, lees je in onze samenvatting van het commissiedebat.
Wat de politiek weet: weinig, en het is oud
De grootste stelselwijziging in de kinderopvang sinds 2005 rust op smalle en verouderde cijfers. Het sectorrapport van het Waarborgfonds over 2024 telt 166 organisaties: samen ongeveer de helft van de kindplaatsen, vooral grotere. Het SEO-onderzoek naar de markt (april 2023) kijkt naar de 70 grootste organisaties, over 2021. Het kostprijsonderzoek waar het kabinet naar verwijst, gaat over 2023. Het is inmiddels eind 2026.
Hoe divers de sector is, laat onze peiling onder 74 organisaties zien: van verlies tot meer dan 30 procent rendement. Een gemiddelde van vooral grotere organisaties zegt daar weinig over.
De minister vraagt de sector zelf om cijfers. Die komen niet: de brancheverenigingen leveren ze niet. In hun reacties op het wetsvoorstel en op het advies van de Raad van State staan geen cijfers over de kostprijs per opvanguur of het rendement per type organisatie (lees hun reacties). Ook de Kamer vraagt ernaar: welke gegevens liggen onder de scenario’s van EY-Parthenon, en hoe representatief zijn die (vragen 72 en 87)?
Wat nodig is: actuele cijfers van heel veel organisaties. Representatief, dus klein en groot, verliesgevend en winstgevend: bv’s, stichtingen en zelfstandigen.
Alle bronnen en cijfers op een rij
Waarop de norm moet rusten
De norm voor de redelijke winst volgt bij AMvB, na de investerings- en impactanalyse van EY-Parthenon. De Raad van State noemt in zijn advies geen norm; wat hij wel vraagt, lees je in onze analyse van het advies. En de Kamer vraagt zelf waarop dit alles rust. In de lijst van vragen van 30 oktober wil ze weten op welke empirische gegevens de scenario’s zijn gebaseerd, hoeveel organisaties daarin zitten en hoe representatief die zijn (vraag 72), of het gaat om waargenomen prestaties of om theoretische modellen en inschattingen (vraag 73) en welke gegevens over investeringen en rendementen werkelijk zijn verzameld (vraag 87). Vraag 75 vraagt of de norm pas wordt vastgesteld als de effecten voor uiteenlopende bedrijfstypen voldoende zijn onderbouwd. De vragen staan uitgeschreven in ons artikel, en de lijst zelf staat op de site van de Tweede Kamer. Een vraag naar de kostprijs per opvanguur zelf zit er niet bij.
Wat er nu ligt
| Wat | Wat het is |
|---|---|
| 2% | Gemiddeld rendement over 2023 van ruim 150 organisaties. De overheid rekent hiermee (Waarborgfonds). |
| 3,5% | Gemiddeld rendement over 2024: 166 organisaties, samen de helft van de kindplaatsen, vooral grotere (Waarborgfonds). |
| 5% | De maximale winst waaraan Financiën in mei 2025 dacht (nota openbaar na een Woo-verzoek). |
| 10% | Het rendement op omzet dat een bank minimaal vraagt (Waarborgfonds). |
| SEO, 2023 | In opdracht van het ministerie van SZW: de 70 grootste organisaties vergeleken op winstgevendheid over 2021, naar type eigenaar. Op concernniveau gaat het om weinig waarnemingen: 3 private equity, 2 overige for-profit en 11 stichtingen. |
| Kostprijsonderzoek | SEO in opdracht van het kabinet: kostengegevens over 2023 van 148 organisaties en 142 gastouders. Conclusie van de onderzoekers: dé kostprijs bestaat niet. |
| EY-Parthenon | Investerings- en impactanalyse. Loopt nog; resultaten eind 2026 verwacht. |
Bronnen: Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang, Sectorrapport jaarcijfers 2023 en 2024; Kamerbrief van 15 september 2025 (Kamerstuk 31322, nr. K); zie ook de bronnenlijst onderaan.
Het zijn gemiddelden, richtgetallen en eerdere meetrondes. Het marktrapport van BDO (2026) beschrijft aanbod, schaalvergroting en overnames, maar bevat geen kostprijs- of rendementscijfers per organisatie. Over het kostprijsonderzoek schreef het kabinet dat de uitkomsten op hoofdlijnen representatief zijn, maar dat verschillen tussen subgroepen minder betrouwbaar in beeld zijn te brengen; de deelname van kleine organisaties was relatief lager. Dat de spreiding groot is, laat ook een korte peiling zien. In die peiling, die liep van 13 tot en met 29 oktober, gaven 74 bezoekers hun rendement op, van verlies tot 30–40 procent. Het is geen onderzoek en de groep is niet representatief, maar het laat zien hoeveel één gemiddelde kan verbergen. Lees alle cijfers en kanttekeningen.
Wat de brancheverenigingen doen, en wat er ontbreekt
BK, BMK en BVOK voeren het gesprek met kabinet en Kamer. Na het advies van de Raad van State wil BK ook andere financieringsvormen verkennen, roept BMK op door te pakken en vraagt BVOK of 2029 haalbaar is. Lees hun reacties. De redelijke winst komt in die reacties niet aan bod: BK en BMK noemen het begrip niet, en BVOK spreekt over de ondernemingsruimte maar niet over de winst zelf. Cijfers over kostprijs en rendement per type organisatie staan er niet in. Dat is een constatering, geen oordeel. Het betekent wel dat het gesprek dat de minister met de sector wil voeren nog weinig cijfers uit de sector zelf heeft om op te steunen.
Wat het onderzoek doet
Kostprijs & rendement 2026 is een onderzoek van de Kinderopvang Atlas. Het meet wat kinderopvang kost en wat er verdiend wordt, niet geschat maar uit de jaarcijfers van organisaties, per groep: omvang, rechtsvorm, soort opvang en regio. Het rapport laat zien wat een opvanguur kost en welk rendement organisaties overhouden, voor zover de gegevens dat toelaten en een groep groot genoeg is. Hoe dat precies gaat, staat bij de onderzoeksmethodiek. Het onderzoek bepaalt niet welk rendement redelijk is. Dat besluiten kabinet en Kamer.
Voor de branche: een eerlijk beeld van kostprijs en rendement, met de verschillen tussen organisaties, als discussiestuk voor de politiek. Wat de uitkomsten voor de norm betekenen, beloven we niet. Wel geldt dat een groep die niet meedoet, ook niet in het beeld staat.
Voor jou: het rapport. Daarmee kun je zelf je eigen cijfers naast de uitkomsten leggen. Wij doen die vergelijking niet voor je. Een korte samenvatting verschijnt op woensdag 9 december, het volledige rapport volgt in januari. Deelname is gratis, verplicht je tot niets en kost ongeveer 30 minuten voor een kleine organisatie en ongeveer 90 minuten voor een grote.
Hoe het werkt
- Tijd: ongeveer 30 minuten voor een kleine organisatie, ongeveer 90 minuten voor een grote. Dat is je bestand downloaden en uploaden (bijvoorbeeld een Auditfile), koppelen en de vragen beantwoorden. Heb je meerdere bv’s, dan kost elke bv ongeveer vijf minuten.
- Je levert je bestaande jaarcijfers aan uit je boekhouding, als Excel, PDF of Auditfile Financieel. Niets hoeft handmatig te worden overgetypt.
- Je ziet wat we eruit halen en corrigeert wat niet klopt. Pas na jouw bevestiging wordt er iets bewaard.
- Je cijfers staan versleuteld in je eigen Kluis. Een gesloten Kluis kan niemand openen, ook KDV Online niet.
- Het sectorbeeld bestaat uit geanonimiseerde waarnemingen, nooit uit een dossier dat naar jouw organisatie herleidbaar is.
- Een groep wordt pas zichtbaar bij minimaal vijf deelnemers. Hoe dat zit, lees je bij Representativiteit.
Waarom nu
Het onderzoek is open van maandag 16 november (10:00 uur) tot maandag 7 december 2026, 12:00 uur. De resultaten van EY-Parthenon worden eind 2026 verwacht en het commissiedebat staat gepland op woensdag 27 januari 2027. Hoe meer organisaties per groep meedoen, hoe eerlijker het beeld en hoe meer groepen zichtbaar worden.
Doe gratis mee aan het onderzoek
Zo lees je verder
Bronnen
- Tweede Kamer, vaste commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, commissiedebat Kinderopvang van 25 juni 2026, verslag vastgesteld 15 september 2026 (Kamerstuk 31322, nr. 591); zie onze samenvatting van het commissiedebat en het bericht over het vastgestelde verslag.
- Tweede Kamer, verslag van een schriftelijk overleg, vastgesteld 16 december 2025 (Kamerstuk 31322, nr. 573) (antwoorden van de staatssecretarissen over het onderzoek naar de redelijke winst; vragen van de VVD-fractie)
- Tweede Kamer, motie van het lid Ceulemans, Kamerstuk 31322, nr. 600, aangenomen bij de stemmingen van 13 oktober 2026 (89 voor, 61 tegen); vaste commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, lijst van vragen over de Kamerbrief van 21 september 2026, 30 oktober 2026 (vragen 72, 73, 75 en 87); zie De Kamer wil ruimte voor winst.
- Raad van State, advies W12.26.00301/III over het voorstel van wet Wet financiering kinderopvang, vastgesteld 4 november 2026, gepubliceerd 9 november 2026 (zie onze analyse van het advies).
- Eerste Kamer, Kamerbrief over toegankelijkheid en doelmatigheid, 15 september 2025 (Kamerstuk 31322, nr. K) met het kostprijsonderzoek van SEO Economisch Onderzoek, BDO en AYIT (kostengegevens over 2023; 148 organisaties en 142 gastouders).
- Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang, december 2025 — Sectorrapport Kinderopvang, jaarcijfers 2024 (gemiddeld rendement 2023 en 2024; bancaire financieringsnorm minimaal 10 procent).
- Ministerie van Financiën, nota van mei 2025, openbaar gemaakt na een Woo-verzoek (maximale winst van 5%); zie De overheid rekent met 2 procent en biedt 5.
- Peiling KDV Online, 13 tot en met 29 oktober 2026, 74 deelnemers: eigen inschattingen van bezoekers, niet representatief; zie Er is geen vaste kostprijs en geen vast rendement.
- Reacties van BK, BMK en BVOK op het advies van de Raad van State, 9 en 10 november 2026; zie Drie brancheverenigingen, één advies.
- Kinderopvang Atlas, onderzoeksopzet Kostprijs & rendement 2026: Onderzoeksmethodiek, De Kluis, Representativiteit.
- SEO Economisch Onderzoek, De markt voor kinderopvang: de rol van private equity binnen de kinderopvangsector, in opdracht van het ministerie van SZW, april 2023 (paragraaf 5.6, financiële prestaties van de 70 grootste organisaties, jaar 2021).
- BDO Corporate Finance, Marktrapportage Kinderopvang Nederland (2026).
- Waarborgfonds Kinderopvang, Sectorrapport Kinderopvang, jaarcijfers 2022 (december 2023), jaarcijfers 2023 (december 2024) en jaarcijfers 2024 (december 2025): aantal deelnemers, aandeel kindplaatsen, rendement per rechtsvorm en omzetklasse; deelnemersaantal afgezet tegen circa 2.450 organisaties.
Volledig overzicht van alle brondocumenten in dit dossier — inclusief status en fase. Naar het Juridisch dossier 2029