Ga naar de inhoud
KDV Online

Gratis kinderopvang komt niet uit de lucht vallen: dit besloot de Kamer al

Directe financiering en bijna gratis kinderopvang zijn geen plan van één kabinet: de Kamer stemde er sinds 2022 telkens voor, en vroeg zelf om regels voor prijs en winst. Open liggen nog de winstnorm en een maximumtarief.

Gepubliceerd 22 november 2026 Grip
Deel artikel dit artikel

Directe financiering en bijna gratis kinderopvang zijn geen plan van één kabinet. De Tweede Kamer stemde er sinds 2022 telkens met grote meerderheid voor, en vroeg zelf om regels voor prijs en winst. Twee dingen liggen nog open: hoe hoog de winstnorm wordt, en of er een maximumtarief komt.

Leg je de stemmingen van de afgelopen jaren naast elkaar, dan zie je een lijn die door wisselende coalities heen loopt. Hieronder de belangrijkste, per onderwerp. Wie voor stemde, lees je steeds in de uitklapper.

Vast: het geld gaat rechtstreeks naar de opvang

De wens komt uit de toeslagenaffaire: ouders mogen nooit meer met hoge terugvorderingen te maken krijgen. In juni 2023 vroeg de Kamer met algemene stemmen om die risico's te beperken. In maart 2024 sprak de Kamer uit dat directe financiering wenselijk is, zodat het risico niet meer bij ouders ligt. Alleen FVD stemde tegen.

Uit die keuze volgt de DAEB. Gaat het geld rechtstreeks naar de opvang, dan is er volgens de landsadvocaat een aanzienlijke kans op staatssteun. Om dat risico af te dekken, kiest het kabinet de DAEB, en daarmee de winstnorm. Wie voor directe financiering stemde, kreeg in deze opzet dus ook de DAEB. Lees hoe het een uit het ander volgt.

Ook over de weg ernaartoe stemde de Kamer mee. In juni 2024 koos een meerderheid voor de variant van de eerste stap op het ingroeipad: de toeslag gaat stap voor stap naar 96%. In september 2025 vroeg de Kamer daarbij voorrang voor middeninkomens. Lees hoe het ingroeipad werkt.

Wie stemde voor? Terugvorderingen, directe financiering en het ingroeipad

13 juni 2023, terugvorderingen beperken (motie-Kathmann c.s.): aangenomen met algemene stemmen.

26 maart 2024, directe financiering wenselijk (motie-Maatoug/Grinwis): SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, DENK, Volt, D66, NSC, VVD, ChristenUnie, SGP, CDA, BBB, JA21 en PVV. Tegen: FVD.

4 juni 2024, variant voor de eerste stap van het ingroeipad (motie-Rajkowski/Van Oostenbruggen): Volt, D66, NSC, VVD, ChristenUnie, SGP, BBB, JA21 en PVV.

9 september 2025, voorrang voor middeninkomens (motie-Haage): SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, DENK, Volt, D66, CDA, VVD, FVD en PVV.

De Kamer vroeg zelf om regels voor prijs en winst

Bijna gratis opvang betekent dat de overheid bijna de hele rekening betaalt. Daarom vroeg de Kamer al vroeg om regels. In december 2022 vroeg een brede meerderheid het kabinet te onderzoeken hoe het gat tussen de maximumuurprijs en de werkelijke prijs kleiner kan, ook met marktregulering.

In juni 2023 volgde de belangrijkste stemming. Zodra de opvang bijna gratis wordt, moet het kabinet prijs-, winst- en/of tariefregulerende maatregelen nemen, zodat publiek geld niet wegvloeit. Die motie is met algemene stemmen aangenomen.

Harde maatregelen wees de Kamer wel af. Een verbod op winstuitkeringen en het weren van private equity kregen geen meerderheid. Lees hoe de stemmingen in 2023 liepen.

Wie stemde voor? Regels voor prijs en winst

20 december 2022, het gat met de werkelijke prijs verkleinen (motie-Van Weyenberg/Sahla): SP, GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, PvdA, PvdD, Lid Gündoğan, D66, Lid Omtzigt, ChristenUnie, VVD, CDA, BBB, PVV en FVD.

13 juni 2023, prijs-, winst- en/of tariefregulering (motie-Kathmann c.s.): aangenomen met algemene stemmen.

13 juni 2023, winstuitkeringen verleden tijd (motie-Futselaar/Kwint): verworpen. Voor: SP, GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, PvdA en PvdD.

13 juni 2023, kinderopvang geen verdienmodel voor private equity (motie-Futselaar/Kwint): verworpen. Voor: SP, GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, PvdA, PvdD, Lid Gündoğan, Lid Omtzigt, JA21 en PVV.

Open vraag 1: komt er een maximumtarief?

In september 2025 nam de Kamer een motie aan die vraagt om een wettelijk maximaal uurtarief dat ouders betalen. Ouders zouden dan nooit meer betalen dan wettelijk is vastgelegd.

Het kabinet heeft dat niet in het wetsvoorstel opgenomen. Volgens de toelichting kan dat nu niet, omdat de maatregel te complex is. Het kabinet werkt tariefregulering verder uit, en de eerste stap is een verplicht kostprijsonderzoek. Waarom het lastig is, schrijft het kabinet er zelf bij: de kosten verschillen sterk per organisatie. Ligt een plafond te laag, dan maakt een deel van de organisaties verlies. Ligt het te hoog, dan helpt het ouders weinig.

Voor nu blijft de maximumuurprijs een grens aan de vergoeding, niet aan je tarief.

Wie stemde voor? Een wettelijk maximaal uurtarief

9 september 2025, wettelijk maximaal uurtarief (motie-Welzijn/Haage): SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, DENK, Volt, D66, NSC, ChristenUnie, SGP en FVD.

De reactie van het kabinet staat in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (versie aan de Raad van State), paragraaf over tariefregulering.

Open vraag 2: hoe ruim wordt de winstnorm?

In oktober 2026 vroeg een meerderheid van 89 zetels om voldoende ruime kaders voor de redelijke winst, zodat de sector aantrekkelijk blijft voor investeerders. Lees welke partijen voor en tegen stemden.

Spreekt dat de motie uit 2023 tegen? Op papier niet, in de uitvoering wel een beetje. In 2023 ging het om de vraag óf er regels komen, in 2026 om hoe ruim die worden. De partijen die in 2026 voor ruime kaders stemden, stemden in 2023 ook voor regulering, voor zover ze toen in de Kamer zaten. Maar de doelen schuren. In 2023: publiek geld mag niet wegvloeien. In 2026: investeerders moeten blijven. Hoe ruimer de norm, hoe beter het tweede doel wordt gehaald en hoe minder het eerste. Waar de grens komt, bepaalt welke wens zwaarder weegt.

Wie stemde voor? Ruime kaders voor de redelijke winst

13 oktober 2026, ruime kaders voor de redelijke winst (motie-Ceulemans): CDA, VVD, SGP, JA21, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower, PVV en FVD, samen 89 zetels.

Wat de Kamer verder besloot in 2026

De arbeidseis blijft, besloot de Kamer in april 2026. In oktober vroeg ze wel om in kaart te brengen hoe die beter kan aansluiten bij het aantal uren dat ouders werken. Ook moeten gemeenten ouders eerder kunnen helpen met de eigen bijdrage: uiterlijk in 2028, een jaar eerder dan gepland.

Verworpen werden een impactanalyse van het nieuwe stelsel met en zonder DAEB, het delen van de briefwisseling met de Europese Commissie over staatssteun, en een garantie dat de armste gezinnen er niet op achteruitgaan.

Wie stemde voor? De stemmingen van 2026

7 april 2026, arbeidseis handhaven (motie-Edgar Mulder): aangenomen. Voor: D66, CDA, VVD, SGP, JA21, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower en PVV.

13 oktober 2026, arbeidseis die beter aansluit bij gewerkte uren (motie-Ceulemans): aangenomen. Voor: 50PLUS, CDA, VVD, SGP, ChristenUnie, JA21, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower en PVV.

13 oktober 2026, meer ruimte voor gemeenten uiterlijk in 2028 (motie-Biekman/Van Ark): aangenomen. Voor: PRO, SP, 50PLUS, D66, Volt, PvdD, CDA, DENK, VVD, ChristenUnie en BBB.

13 oktober 2026, gemeenten al vóór 2028 laten helpen met de eigen bijdrage (motie-Moorman): aangenomen. Voor: PRO, SP, 50PLUS, D66, Volt, PvdD, CDA, DENK, VVD, ChristenUnie en BBB.

13 oktober 2026, impactanalyse met en zonder DAEB (motie-Edgar Mulder): verworpen. Voor: CDA, DENK, SGP, ChristenUnie, JA21, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower, PVV en FVD.

13 oktober 2026, briefwisseling met de Europese Commissie delen (motie-Van Houwelingen): verworpen. Voor: SP, 50PLUS, DENK, SGP, JA21, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower, PVV en FVD.

13 oktober 2026, armste gezinnen niet achteruit (motie-Moorman/Dobbe): verworpen. Voor: PRO, SP, 50PLUS, Volt, PvdD, DENK, JA21, BBB en PVV.

PRO is GroenLinks-PvdA. Een motie is een verzoek aan het kabinet, geen wet.

Wat dit voor jou betekent

De richting ligt vast en is breed gedragen: de vergoeding gaat rechtstreeks naar de opvang, en er komen regels. De strijd gaat over twee getallen: de winstnorm en een mogelijk tariefplafond. Voor allebei zegt het kabinet zelf dat de kosten per organisatie sterk verschillen. Een actueel beeld per type organisatie bestaat niet. De Kamer beslist straks bij de behandeling van de wet; de winstnorm volgt in lagere regelgeving.

Doe mee aan het onafhankelijk onderzoek

Een norm die past, vraagt om cijfers van organisaties zoals de jouwe. Die komen er met het (opent nieuwe website) onafhankelijk onderzoek Kostprijs & rendement 2026 (23 november tot en met 21 december). Je krijgt gratis een eigen benchmarkrapport: je kostprijs en je rendement naast die van organisaties zoals de jouwe. Hoe meer ondernemers meedoen, hoe beter de norm aansluit op de praktijk.

Dat dit werkt, zagen we in 2022. Cijfers van ondernemers lagen toen binnen een dag in de Tweede Kamer. Zes weken later kwamen er hogere maximum uurprijzen.

Twijfel je nog? Lees waarom de politiek om cijfers vraagt die nog niemand heeft, met antwoorden op de vragen die ondernemers stellen.

Wijzigingslog
  • 22-11-2026 — Eerste publicatie.
  • 22-11-2026 — Alinea toegevoegd: hoe uit directe financiering de DAEB volgt.
Bronnen

Volledig overzicht van alle brondocumenten in dit dossier — inclusief status en fase. Naar het Juridisch dossier 2029

Deel artikel dit artikel

Zorgvuldig samengesteld — gecontroleerd door Jeroen Pernot, en open voor jouw kennis. Lees onze redactionele afspraken.

Ontdek meer DAEB-artikelen Meer artikelen