Komt de DAEB er? Dat is de verkeerde vraag
De DAEB is geen los besluit, maar het fundament onder de Wet financiering kinderopvang. Komt de wet er, dan komt de DAEB er. Het debat dat ertoe doet, gaat over de uitwerking: de hoogte van het rendement, wat buiten de winst blijft en hoe zwaar de verantwoording wordt.
Komt de DAEB er nou of niet? Die vraag hoor ik deze weken vaak. Begrijpelijk, maar het is de verkeerde vraag. De DAEB is geen los besluit. Hij is het fundament onder de Wet financiering kinderopvang. Wie wil weten of de DAEB komt, moet vragen of de wet komt. En wie invloed wil, moet het over iets anders hebben.
Waarom de DAEB en de wet bij elkaar horen
In het nieuwe stelsel verdwijnt de kinderopvangtoeslag. De overheid betaalt de kinderopvangorganisatie straks rechtstreeks: zo stroomt het geld straks. Dat is staatssteun, en staatssteun mag in Europa alleen onder voorwaarden. Door kinderopvang aan te wijzen als dienst van algemeen economisch belang wordt die steun geoorloofd. Het kabinet schrijft het zelf zo op: met de DAEB is de staatssteun gewaarborgd en blijft het publieke geld in de sector.
Haal je de DAEB weg, dan moet er een andere manier komen om de directe financiering binnen de Europese regels te houden. Die ligt niet op tafel. In september wees het kabinet vier alternatieven uit de sector af.
Wat de Raad van State zegt
Op 9 november publiceerde de Raad van State zijn advies. De Raad steunt rechtstreekse financiering, omdat daarmee de terugvorderingen bij ouders verdwijnen. De keuze voor de DAEB noemt hij begrijpelijk. Bij de uitwerking zet hij wel vraagtekens. Wat er verder in het advies staat, lees je in ons nieuwsbericht over het advies.
Daarmee is de richting gezet. Komt de wet er, dan komt de DAEB er. Strandt de wet, dan blijft de toeslag en komt er ook geen DAEB. Een tussenweg, met een andere staatssteunconstructie, vraagt een ingrijpend herschreven wetsvoorstel. Dan komt 1 januari 2029 onder druk te staan.
Waar het debat echt over gaat
De vraag is dus niet óf de DAEB komt, maar hoe hij eruitziet. De beslissingen die ondernemers raken, vallen in de uitwerking:
- Hoe hoog wordt het redelijk rendement, en over welke grondslag?
- Wat blijft buiten de winst: opstartverlies, goodwill, de huur van een eigen pand, de beloning van de ondernemer?
- Hoe worden groepen met verbonden partijen getoetst?
- Hoe zwaar wordt de verantwoording voor een kleine ondernemer?
Daarover wordt de komende maanden beslist. De Tweede Kamer stuurde de minister al een lange lijst vragen over waar de norm op rust. Wie er straks over de winstnorm beslist, en waarover gerekend wordt, lees je in deze analyse.
Meningen zijn niet genoeg
Wie straks wil zeggen dat een norm te laag is, moet kunnen laten zien wat het rendement nu werkelijk is, en voor wie een norm knelt. Een enquête vertelt wat de sector vindt. Onderzoek laat zien wat het is. En de politiek vraagt om cijfers die nog niemand heeft.
En het debat hoort op de voorgrond. Het gaat om de kinderopvang van 2029 tot 2039, en dus om jouw toekomst als ondernemer. Vertel ons wat jij ervan vindt.
Bronnen
- Raad van State, advies W12.26.00301/III over de Wet financiering kinderopvang, 4 november 2026: advies
- Raad van State, Advies over de Wet financiering kinderopvang, 9 november 2026: nieuwsbericht
- Besluit van 11 november 2026 tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag (verhoging toeslagpercentages), met in de nota van toelichting de DAEB als waarborg voor geoorloofde staatssteun, Staatsblad 2026, 391, 19 november 2026: Staatsblad
- Kamerbrief Voortgang nieuw financieringsstelsel voor kinderopvang, 21 september 2026 (vier alternatieven afgewezen): brief
- Vaste commissie SZW, lijst van vragen over de voortgangsbrief van 21 september 2026, 30 oktober 2026: Kamerstuk
Volledig overzicht van alle brondocumenten in dit dossier — inclusief status en fase. Naar het Juridisch dossier 2029