De regeldruk van de DAEB: wat komt er aan administratie bij?
De DAEB is niet alleen een andere manier van betalen — ze brengt een stapel nieuwe administratieve verplichtingen mee. Het Adviescollege toetsing regeldruk noemde het wetsvoorstel zelfs 'ondermaats'. Welke verplichtingen komen er concreet bij, hoe zwaar wegen ze, en wat zeggen de minister en de sector erover?
De overstap naar directe financiering wordt vaak besproken als een geldkwestie. Maar er zit een tweede kant aan: de administratie. Wat komt er voor jou bij?
Het korte antwoord: acht nieuwe verplichtingen. Hoe zwaar ze wegen, hangt vooral af van hoe je administratie nu is ingericht. Het kabinet schrijft het zelf: is je administratie al op orde, dan valt de extra regeldruk beperkt uit.
Wat er bijkomt
In het wetsvoorstel van september 2026 schat het kabinet per verplichting hoeveel tijd die kost. Het noemt dat nadrukkelijk een eerste indicatie.
| Verplichting | Voor wie, en hoeveel tijd |
|---|---|
| Administratieve organisatie en interne controle (AO/IB) inrichten | Alle kleine organisaties (minder dan 3 locaties, 1.589 houders) en 10% van de middelgrote. 40 uur, eenmalig. |
| Nieuwe regels leren kennen | Iedereen. 6 uur, eenmalig. |
| Gegevenslevering aan de uitvoerder inrichten | Iedereen. 8 uur, eenmalig, via je eigen software of een basistool van de uitvoerder. |
| Jaarverantwoording opstellen | Kleine organisaties; grote doen dit al. 10 uur per jaar. |
| Jaarverantwoording indienen | Iedereen. 4 uur per jaar. |
| Controle van je administratie door de toezichthouder | Iedereen. 12 uur, eens per drie jaar. |
| WNT-verantwoording | Organisaties met rechtspersoonlijkheid. 20 uur per jaar, plus de accountant. |
| Verplicht kostprijsonderzoek | Een steekproef van 20%, eens per twee jaar. Ongeveer één dag per keer. |
Daarbovenop komt de gescheiden boekhouding: je DAEB-activiteiten moeten administratief los staan van de rest. En om de vijf jaar wordt gecontroleerd of je niet meer hebt ontvangen dan je nettokosten plus een redelijke winst. Lees wat de wet verder regelt en wat de WNT voor jou betekent.
Waarom kleine organisaties het meer voelen
De eisen zijn voor iedereen gelijk, maar de last niet. De zwaarste onderdelen, de AO/IB en de jaarverantwoording, komen vooral bij kleine organisaties terecht. Grote organisaties hebben dat volgens het kabinet meestal al geregeld. De sector wijst er bovendien op dat accountantskosten kunnen stijgen: wie nu volstaat met een samenstellingsverklaring, kan door de extra eisen naar een zwaardere controle moeten.
Voor kleine organisaties ontwikkelt het kabinet een basistool om gegevens met de uitvoerder te delen. En het raadt het Kwaliteitskader Bedrijfsvoering Kinderopvang van het Waarborgfonds aan, met een digitale scan waarmee je ziet hoe professioneel je bedrijfsvoering nu is.
Hoe zwaar het weegt
Daarover lopen de inschattingen ver uiteen. Het kabinet rekent in uren. De Brancheorganisatie Kinderopvang vindt dat te optimistisch: kosten voor systemen, opleiding en externe adviseurs ontbreken. BK komt zelf op een structurele lastenstijging van ongeveer één miljard euro, volgens BK zo'n 15 procent van de omzet van de branche in 2025. Dat is een schatting van de sector, maar het geeft aan waar de discussie over gaat.
Het wetsvoorstel stelt geen vergoeding voor die extra kosten voor. Zonder vergoeding, waarschuwt de sector, leidt de regeldruk tot hogere tarieven of minder kwaliteit. BK pleit ervoor de kosten mee te nemen in de indexatie van de maximum uurprijs.
Wat het Adviescollege zei, en de minister
Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) oordeelde dat de regeldruk onvoldoende was onderbouwd, en adviseerde het voorstel in deze vorm niet in te dienen. Minister Aartsen nam in het commissiedebat de meeste punten over: een impactanalyse, een betere beschrijving van de regeldruk, een doenvermogentoets en een transitieplan. Alleen de eis om eerst vraag en aanbod volledig op elkaar af te stemmen, wees hij af. De kritiek op de regeldruk erkent hij dus — maar de koers houdt hij vast.
Wat je nu al kunt doen
- Doe de scan van het Waarborgfonds en kijk waar je bedrijfsvoering nog niet op orde is.
- Breng je AO/IB in kaart, zeker als je minder dan drie locaties hebt.
- Bereid de gescheiden boekhouding voor: welke activiteiten horen bij de DAEB en welke niet?
- Werk met kostenplaatsen, zodat je kunt laten zien wat de groep, de huisvesting, de overhead en de directie kosten.
Het kostprijsonderzoek wordt verplicht
Het kabinet maakt meedoen aan een kostprijsonderzoek straks verplicht. De reden staat in de toelichting: als meedoen vrijwillig is, doet een te klein deel mee, en vooral kleine organisaties ontbreken. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een markttoezichthouder die nog moet worden aangewezen, en gaat pas lopen als de wet geldt, dus na de vaststelling van de norm. Wat het verplichte kostprijsonderzoek inhoudt.
Het onafhankelijke onderzoek (opent nieuwe website) Kostprijs & rendement 2026 van de Kinderopvang Atlas vraagt nu wat het verplichte onderzoek straks ook vraagt: je jaarcijfers en je kostenopbouw. Het verschil: het loopt vóór de norm wordt vastgesteld, en je krijgt er iets voor terug. Je gratis benchmarkrapport is de basis van je verantwoording, en je ziet meteen waar je administratie nog niet klaar is. Open van 23 november tot en met 21 december. Waarom de politiek die cijfers nodig heeft, lees je in een apart stuk.
Dat onderzoek de politiek in beweging zet, bleek in 2022. Mijn onderzoek naar de tarieven bij ruim zevenhonderd organisaties stond binnen een dag in de Tweede Kamer, en zes weken later verhoogde het kabinet de maximum uurprijzen. Hoe dat ging, lees je in een apart stuk.
Wijzigingslog
- 3 juli 2026 — Eerste publicatie van dit dossier.
- 11 juli 2026 — Tekst aangescherpt volgens onze redactionele waarden: het ATR-oordeel preciezer weergegeven en de duiding neutraler geformuleerd.
- 22-11-2026 — Tijdelijk gratis te lezen: tijdens het onderzoek Kostprijs & rendement 2026 (tot en met 21 december 2026) zijn alle analyses vrij toegankelijk.
- 22-11-2026 — Bijgewerkt naar het wetsvoorstel van september 2026, met de regeldruk per verplichting volgens het kabinet. Correctie: er stond dat je eens in de drie jaar verantwoording aflegt over de ontvangen compensatie. Op te veel vergoeding wordt om de vijf jaar gecontroleerd; eens in de drie jaar controleert de toezichthouder je administratie. Toegevoegd: het verplichte kostprijsonderzoek, het Kwaliteitskader Bedrijfsvoering van het Waarborgfonds, en het onafhankelijke onderzoek Kostprijs & rendement 2026.
- 22-11-2026 — "Mijn meting van de tarieven" (2022) heet nu "mijn onderzoek naar de tarieven".
Bronnen
De opsomming van verplichtingen is ontleend aan het conceptwetsvoorstel en de memorie van toelichting. De kritiek op de regeldruk en de schatting van de lastenstijging komen uit de consultatiereactie van de sector; het oordeel over de onderbouwing is van het Adviescollege toetsing regeldruk. De reactie van de minister komt uit het commissiedebat van 25 juni 2026 (Handelingen leidend).
- Adviescollege toetsing regeldruk, 27 november 2025 — Advies over het wetsvoorstel financiering kinderopvang
- Brancheorganisatie Kinderopvang, 27 november 2025 — Consultatiereactie op het conceptwetsvoorstel financiering kinderopvang (regeldruk-analyse en de schatting van ~€1 miljard, bijlage 1)
- Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, oktober 2025 — Wetsvoorstel financiering kinderopvang en memorie van toelichting (internetconsultatie 17 oktober – 28 november 2025)
Volledig overzicht van alle brondocumenten in dit dossier — inclusief status en fase. Naar het Juridisch dossier 2029