De bso groeit bijna zo hard als de overheid verwacht. Bijna.

Van alle opvangsoorten vraagt de overheid de meeste groei van de buitenschoolse opvang. In de kengetallen bij de begroting raamt het ministerie van SZW dat het aantal afgenomen uren bso tussen 2024 en 2031 met 30,4 procent stijgt. Voor de dagopvang is dat 17,1 procent. Daarbij staat: "In de raming is aangenomen dat het aanbod grotendeels meegroeit met de oploop van de vraag naar kinderopvang."

We legden de raming naast de gemeten standen van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). De bso komt in de buurt van wat er nodig is, en groeit de laatste periode sneller. Maar de opgave blijft groot, en de bso draagt nu het grootste deel van de groei van de hele sector.

Wat de raming vraagt, en wat er gebeurt

Om in zeven jaar 30,4 procent te groeien, moet de bso elk jaar 3,9 procent groeien.

Tussen 1 april 2024 en 5 oktober 2026 groeide het aantal bso-kindplaatsen van 350.742 naar 384.502. Dat is 3,7 procent per jaar. Bij dat tempo komt de bso in 2031 uit op ongeveer 29 procent groei: net onder de raming.

De laatste periode zit de groei dus op of iets boven het tempo dat nodig is. Over de hele periode sinds april 2024 nog net niet. In aantallen: gelijkmatig verdeeld over zeven jaar vraagt de raming zo'n 15.200 bso-kindplaatsen per jaar. Wie de raming in 2031 wil halen, heeft vanaf nu ruim 16.200 per jaar nodig.

Meer nieuwe locaties

Anders dan in de dagopvang komen er in de bso elk jaar meer nieuwe locaties bij. We telden per twaalf maanden (oktober tot en met september) de locaties die echt nieuw zijn, dus zonder overnames, verhuizingen en herregistraties.

De bso groeit door. Tussen april 2024 en oktober 2026 kwam bijna driekwart van de netto groei van alle kindplaatsen in kinderopvang van de bso. Daardoor lijkt de sector als geheel redelijk op koers. Die gemiddelde groei verbergt dat de dagopvang achterblijft (zie De overheid rekent op groei in de dagopvang. Die blijft achter.).

Waarom de bso makkelijker groeit

Een bso-plaats vraagt doorgaans minder investering dan een plaats in de dagopvang. Een bso kan vaak in of bij een school beginnen, of in ruimte die ook voor iets anders wordt gebruikt. Er is minder verbouwing en inrichting nodig dan voor een kinderdagverblijf. Dat maakt het makkelijker om uit te breiden, ook zonder grote lening.

Maar ook bso-groei moet ergens gebouwd worden, en moet terugverdiend kunnen worden. De opgave van 30 procent is in verhouding de grootste van alle opvangsoorten.

De relatie met de DAEB

Met het nieuwe financieringsstelsel wordt kinderopvang een dienst van algemeen economisch belang (DAEB), ook de bso. Een organisatie mag dan niet meer ontvangen dan haar kosten plus een redelijke winst. Financiën schreef in mei 2025 te denken aan een maximale winst van 5 procent. Hoe dat zich verhoudt tot het rendement van 2 procent waar de overheid zelf mee rekent en tot wat een bank vraagt, lees je in De overheid rekent met 2 procent en biedt 5.

Vastgesteld is de norm nog niet. De Raad van State adviseerde op 4 november 2026 over het wetsvoorstel (openbaar sinds 9 november); het moet nog bij de Tweede Kamer worden ingediend. Hoogte en grondslag volgen in een algemene maatregel van bestuur, na een investerings- en impactanalyse.

Voor de bso speelt die norm anders dan voor de dagopvang. Omdat er per kindplaats minder geïnvesteerd hoeft te worden, hangt groei minder af van een bank die 10 procent rendement vraagt. Dat kan verklaren waarom de bso doorgroeit terwijl de dagopvang inhoudt. Tegelijk geldt: als de bso het grootste deel van de groei moet dragen, moet ook daar de financiële ruimte blijven om uit te breiden. Een norm die geen onderscheid maakt tussen opvangsoorten, raakt de bso en de dagopvang op een verschillende manier.

Dat is precies een vraag die de investerings- en impactanalyse moet beantwoorden: is één norm voor de hele kinderopvang houdbaar, als de kosten en de investeringen per opvangsoort zo verschillen?

Uren zijn geen kindplaatsen

De raming gaat over afgenomen uren, niet over kindplaatsen. Een deel van de groei kan worden opgevangen doordat bestaande bso's voller raken of kinderen meer uren komen. Maar de bezetting heeft een plafond, en hoeveel ruimte er nog is, staat in geen enkel register. Bovendien gaat een deel van de geraamde groei pas spelen als ouders door het hogere vergoedingspercentage minder gaan betalen. De vraag kan dus nog verder oplopen.

Wat we gaan meten

Verschillen kosten en rendement echt zoveel tussen bso en dagopvang? Hoeveel ruimte zit er nog in de bezetting? En wat is er nodig om de groei vol te houden? Dat zijn de vragen van Kostprijs & rendement 2026, het onderzoek van de Kinderopvang Atlas. Het onderzoek maakt onderscheid per opvangsoort, zodat zichtbaar wordt waar de bso anders is dan de dagopvang. Waarom dat verschil pas met cijfers uit de sector zelf zichtbaar wordt, lees je in Waarom de kinderopvang zelf haar cijfers moet laten zien.

Over de cijfers. Kindplaatsen: gemeten LRK-standen van 1 april 2024, 3 juni 2025 en 5 oktober 2026, omgerekend naar groei per jaar. Nieuwe locaties: locaties met een inschrijfdatum in de periode, zonder overnames, verhuizingen en herregistraties, met het aantal kindplaatsen uit de eerste gemeten stand waarin de locatie voorkomt. Bij oudere jaren zijn overnames mogelijk niet allemaal herkend. De raming gaat over uren, de metingen over kindplaatsen.